Tin Bóng Đá

Bóng đá Việt Nam nên học hỏi từ ngườ Thái

V-League trước nguy cơ bị hoãn và các nhà tổ chức nên học hỏi cách làm của người Thái. Dù chưa có quyết định chính thức nào được đưa ra, khả năng V.League 2021 buộc phải hoãn 6 tháng và kéo dài sang năm 2022 là điều dễ xảy ra. Đây là lúc chúng ta […]

Bóng đá Việt Nam nên học hỏi từ ngườ Thái

V-League trước nguy cơ bị hoãn và các nhà tổ chức nên học hỏi cách làm của người Thái.

Dù chưa có quyết định chính thức nào được đưa ra, khả năng V.League 2021 buộc phải hoãn 6 tháng và kéo dài sang năm 2022 là điều dễ xảy ra. Đây là lúc chúng ta phải bàn về giải pháp cho các vấn đề liên quan như lương, thưởng, phí hợp đồng của nội binh lẫn ngoại binh, những yếu tố tác động lớn tới số phận các CLB.

Tháng 3/2020, Thai League 1 buộc phải tạm hoãn vì ảnh hưởng của dịch Covid-19. Biến thách thức thành cơ hội, người Thái cũng thay đổi luôn toàn bộ thời gian tổ chức giải. Họ biến mùa giải vốn chỉ tổ chức trong một năm dương lịch theo kiểu châu Á, thành tổ chức vắt qua 2 năm dương lịch.

Thai League 2020 không còn tồn tại. Thay vào đó, Thai League 2020/21 ra đời. Dự định ban đầu của giải đấu này là khởi động lại tháng 9/2020, kết thúc tháng 5/2021, trùng với thời gian tổ chức các giải hàng đầu châu Âu. Chúng ta chưa bàn tới khía cạnh tích cực, thay đổi lịch sử của Thai League 1 đã dẫn tới hàng loạt khó khăn cho các CLB Thái Lan, khiến bóng đá Thái trải qua nửa năm “đóng băng”.

Về quy mô và tiềm lực tài chính, đa phần các CLB Thái Lan đều vượt trội so với Việt Nam. Số tiền bản quyền truyền hình mà Liên đoàn Bóng đá Thái Lan (FAT) kiếm được nhiều hơn, chia cho CLB cũng nhiều hơn. Nhưng kéo theo đó, mức lương cho cầu thủ cũng cao hơn. Ở tầm vĩ mô, Thai League 1 vẫn có những lo ngại về “cuộc đua bong bóng” giữa các CLB.

Cột mốc quan trọng nhất của Thai League 1 thời gian qua là quyết định hoãn giải từ tháng 3 đến tháng 9 của Chủ tịch FAT Somyot Poompanmoung. Ngay lúc đó, câu chuyện về lương, thưởng và hợp đồng của cầu thủ tại Thai League 1 đã được đem bàn đến rất nhiều. Một số sẽ có giá trị tham khảo cho các giải đấu vừa và nhỏ tại châu Á.

Cũng như V.League, các đội bóng tại Thai League dành một phần ngân sách rất lớn cho ngoại binh, nhất là cho các cầu thủ quốc tịch Đông Nam Á. Bởi vậy, 6 tháng đó sẽ là thử thách cho sức mạnh tài chính, hoặc với các đội bóng “con nhà nghèo” là sự linh hoạt trong chi tiêu.

Khi được hỏi về một “trường hợp” điển hình, Fabio nhớ lại: “Các CLB Thai League 1 khá dũng cảm và linh hoạt. Khi cảm thấy không thể đảm bảo được khoản tiền lương phát sinh quá lớn, họ nhanh chóng đàm phán thanh lý hợp đồng với cầu thủ và tạm thời không có ngoại binh, tiết kiệm được một khoản đáng kể. Trong khi đó, CLB khác có tiềm lực hơn, thì có thêm lựa chọn. Họ ký những hợp đồng để giữ chân cầu thủ, đặt cọc một khoản phí và chấp nhận để cầu thủ về quê”.

Khi thanh lý hợp đồng, các đội bóng đều phải trả thêm một khoản. Đây là khoản phí cam kết ban đầu để CLB chiêu mộ thành công cầu thủ, ở Việt Nam vẫn được gọi là “phí hỗ trợ ký hợp đồng” hoặc quen thuộc hơn là “phí lót tay”. Mức đền bù có thể rơi vào khoảng 2-3 tháng lương. Còn nếu giữ cầu thủ, các đội bóng sẽ phải trả đủ lương. Rõ ràng, so việc trả thêm một số tiền để chấm dứt hợp đồng và việc phải trả lương tiếp trong nhiều tháng, phương án một là lựa chọn kinh tế hơn.

“Về chuyện giảm lương, CLB thường dễ thỏa thuận với cầu thủ nội hơn. Nhưng giảm hay không giảm còn phải phụ thuộc vào thiện chí của đôi bên. Ở Thái Lan, mức giảm tối đa từng ghi nhận là 50% nhưng kéo dài không lâu. Thông thường, cầu thủ chấp nhận giảm 10-15% lương để chung tay cùng đội bóng”, Fabio Leandro Barbosa giải thích.

Vì việc giảm lương phụ thuộc vào thiện chí của đôi bên nên không phải khi nào, mọi thứ cũng êm đẹp. Năm 2020, trung vệ huyền thoại của Singapore Baihakki Khaizan từng “bỏ về quê” khi biết tin bị đội bóng chủ quản PT Prachuap giảm 50% lương. Cựu đội trưởng tuyển Singapore cho rằng mức giảm này là “quá cao” với người đã có gia đình và còn phải xa nhà như anh.

Đương nhiên, PT Prachuap chẳng còn cách nào khác ngoài việc đồng ý thanh lý hợp đồng, chấp nhận mất cầu thủ và mất cả khoản phí hợp đồng. Khi đó, Khaizan đã ra sân ở Thai League 1 cho PT Prachuap, nên đội bóng này phải thanh toán là điều hiển nhiên.

Đánh giá về tình hình tại V.League, Fabio Barbosa nói: “Sẽ có những khó khăn dành cho các đội bóng khi phải dừng lâu như vậy, Thai League 1 hay V.League cũng vậy thôi. Chắc chắn sẽ có những bản hợp đồng đáo hạn và không thể chắc chắn họ có tiếp tục ở lại đội bóng cũ hay chọn đến đội bóng khác”. Theo Fabio, việc quan trọng bây giờ là các đội bóng cần biết chính xác mốc thời gian giải đấu trở lại. Sau đó, dựa vào hợp đồng lao động với cầu thủ, quy định tại Việt Nam cũng như nguyện vọng đôi bên, đội bóng và cầu thủ cần nhanh chóng đàm phán cho quãng thời gian còn lại. Không phải cầu thủ ngoại nào cũng sẵn sàng chờ đợi rất lâu để rồi có khi chưa chắc đã được sử dụng tiếp.

Cách làm này hiện đã được nhân rộng, có xuất hiện ở một số đội chuyên nghiệp Việt Nam, điển hình là cách tuyển futsal Việt Nam tập thể lực trong giai đoạn cách ly sau khi giành vé tới World Cup.

Bruno Matos, tân binh “hàng hiệu” của CLB Viettel, có thể xem là điển hình cho tình huống này. Năm 2019, Bruno Matos ghi 9 bàn tại Liga 1, anh chia tay CLB Bhayangkara và chuyển đến Madura Untied ngay khi thị trường chuyển nhượng đóng cửa. Matos đá được 3 trận thì giải đấu bị hoãn, Madura không muốn mất cầu thủ nên chi trả cho Bruno Matos một khoản coi như “giữ chân”.

Giải VĐQG Indonesia Liga 1 đã bị hoãn từ tháng 3/2020, nhưng phải đến tận năm 2021 mới chính thức bị hủy bỏ do dịch bệnh leo thang ở xứ vạn đảo. Matos trở về quê nhà và cứ thế… chờ đợi trong vô vọng. Sau khi ấn tượng với màn trình diễn của tiền đạo người Brazil, CLB Viettel mới quyết định tìm cách ký hợp đồng với Bruno Matos. Họ trả thêm một khoản phí chuyển nhượng cho Madura United, chấm dứt tình trạng thất nghiệp của Bruno và đưa anh về đội bóng. Cách làm của người Thái và Indonesia có thể là những gợi ý cho V.League nếu giải đấu thực sự bị “đóng băng” thời gian dài sắp tới.